طرحی که پای مبتلایان به اعتیاد را می لرزاند

خدیجه ستارزاده- البرز- خبرنگار:مراکز درمان اعتیاد البرز به عنوان پناه و مکانی برای مداوای بیمارانی که خواسته یا ناخواسته گرفتار درد اعتیاد شده اند، تاکنون از اولین تا آخرین مرحله درمانی، از پذیرش بیمار تا تحویل و حتی مصرف حضوری دارو، را بر عهده داشته اند.

طرحی که پای مبتلایان به اعتیاد را می لرزاند

این فرایند محاسن زیادی برای بیماران دارد، اما با توجه به نشت (انتقال به بیرون و بازار آزاد) داروهای ترک اعتیاد در جامعه و جلوگیری از این نشت، ستاد مبارزه با مواد مخدر با پیشنهاد وزارت بهداشت به دنبال این است که متادون از این پس از طریق داروخانه ها در اختیار معتادانی که اقدام به ترک کرده اند قرار گیرد. این پیشنهاد موافقان و مخالفان زیادی دارد و به اعتقاد کارشناسان مبارزه با اعتیاد نه تنها از نشت این داروی مخدر به بازار قاچاق کم نمی کند، بلکه موجب ریزش معتادان از چرخه درمان نیز می شود. این طرح ارائه شده نگرانی هایی را برای بیماران، خانواده های آنها و همچنین پزشکان مربوطه ایجاد کرده است.

  • نگرانی یک بیمار در حال ترک اعتیاد

یک بیمار تحت درمان در یکی از مراکز درمان اعتیاد کرج می گوید: 5 سالی است گرفتار مصرف مواد و اعتیاد شده ام و حدود 6 ماه است برای درمان به این مرکز مراجعه می کنم. این بیمار که حدود 60 سال سن دارد، می افزاید: تاکنون غیر از خانواده خودم کسی اطلاع از مشکل من نداشته، اما نگران هستم اگر تهیه دارو به داروخانه ها واگذار شود، دیگران هم از این موضوع مطلع شوند

وی می گوید: از این موضوع احساس امنیت نمی کنم، چراکه می دانم با مراجعه به داروخانه برای تهیه داروی اعتیاد اطلاعات محرمانه و خصوصی ما بیماران به بیرون از خانواده و حریم خصوصی مان کشیده می شود. این بیمار ادامه می دهد: در تمام این مدت که برای درمان به مرکز مراجعه کردم، سر ساعت مشخص شده مراجعه کردم و پس از ویزیت و مشاوره و مصرف دارو در محیطی آرام و خلوت به راحتی خارج شدم، اما در داروخانه که محل رفت وآمد هر دوست و آشنایی است، مطمئنا این موضوع برملا خواهد شد و من حاضر نیستم این اتفاق بیفتد.

وی می افزاید: علاوه بر اینها در داروخانه به علت ازدحام و شلوغی و فشار کاری که بر دوش متصدیان داروخانه است، رفتار مناسبی با یک بیمار نخواهند داشت که این خود بزرگ ترین آسیب به افراد مراجعه کننده است، چراکه همه می دانیم وضعیت روحی، روانی و آرامش خاطری که باید در دوره ترک برای معتادان وجود داشته باشد، بیشتر از مصرف داروی درمان اهمیت دارد.

  • مسائل دستورالعمل پیشنهادی

نایب رئیس صنف درمانگاهان اعتیاد البرز با اشاره به بخشنامه واگذاری توزیع داروهای آگونیست (داروهایی که برای درمان اعتیاد مصرف می شوند و به مخدرها شباهت دارند) به داروخانه ها می گوید: این دستورالعمل اشکالاتی به همراه دارد؛ اول این که سلسه مراتب تصویب در کمیته درمان کشوری را هنوز طی نکرده، در حالی که هر بخشنامه و مصوبه ای باید در کمیته درمان کشوری، که متولی اصلی سیاست گذاری های حوزه درمان در زمینه اعتیاد است و به ریاست معاون درمان وزارت بهداشت، عضویت دبیر ستاد مبارزه با مواد مخدر، معاونت درمان بهزیستی و دیگر اعضای کمیته است، تحلیل و مستندات نفع و ضرر این طرح در کمیته ارائه شود.

مهران قهرمانی بیان می کند: ظاهر امر نشان می دهد قرار نیست سلسه مراتب طی شود، اما آنچه مسلم است تا امروز خود وزارت بهداشت تمایلی به مطرح شدن این موضوع در کمیته درمان نداشته و بارها این فرضیه را رد کرده و با تکیه بر آمارهای دنیای و ادله بین المللی که صفر تا صد درمان اعتیاد باید در خود مرکز درمان سوء مصرف انجام شود تا بیمار دچار پراکندگی از نظر دسترسی به امکانات و شرایط درمان نشود، هنوز اقدامی نکرده است. وی که خود با 27 سال طبابت و 13 سال تخصص در حوزه ترک اعتیاد بیماران را درمان می کند، می گوید: طبق پروتکل های دنیای اعتیاد همه مراحل بیماریابی، کارهای روانشناس، مددکار و پرستار، دریافت دارو، مصرف در داخل مرکز، آزمایش های مربوط به کنترل لرزش های اعتیادی و دریافت دز مصرفی

در خانه همه به مراکز درمان واگذار شده و اینطور نیست که بیمار بخشی دیگر از مراحل درمان را در مکانی دیگر دریافت کند، چراکه پراکندگی های این چنینی موجب لغزش و ریزش بیماران می شود. قهرمانی اظهار می کند: طبق تحقیقات و تجربیات اگر بیماری بخواهد از بیشتر از یک مکان درمانی خدمات بگیرد، ترجیح می دهد حداقل برای مدتی هم شده از سرویس درمانی جدا شده و به مصرف مخدر برشود و یکی از دلایل اصلی آن این است که این افراد با تردید درمان را شروع می کنند و وقتی در مرکز درمان تردیدهای آنها از بین رفت و یقین پیدا کردند که باید درمان را ادامه دهند، عوض کردن پلن ها و طرح های آنها و مراحل درمان یک بار دیگر آنها را به هم می ریزد.

نایب رئیس صنف درمانگاهان اعتیاد البرز می گوید: شخصی که خود را راضی کرده و اطلاعات خود را در اختیار پزشک مرکز قرار داده و به عنوان کسی که سوء مصرف مواد دارد، شناخته می شود، خیلی برایش سخت است که به داروخانه محل هم اعلام کند که اعتیاد دارد و داروی خود را از آنجا تهیه کند، چراکه در این صورت در 2 نقطه از شهر باید به عنوان بیمار شناخته شود و این از نظر اعتباری برای بیماران ما خوشایند نیست و ترجیح می دهند دوباره به مصرف مواد که چرخه ای خاموش است و شاید خیلی مشخص نشود، رویآورند.

  • تبعات نگران کننده مراجعه به داروخانه

نایب رئیس صنف درمانگاهان اعتیاد البرز می گوید: ضعف دوم طرح واگذاری توزیع داروهای آگونیست (داروهایی که برای درمان اعتیاد مصرف می شوند و به مخدرها شباهت دارند) به داروخانه ها این است که وقتی تعدادی از مراکز را به یک داروخانه وصل کنیم، بار کاری آن افزایش یافته و مراجعان باید مدت زمان زیادی در نوبت بایستند تا داروهای خود را تهیه کنند، در صورتی که فردی که به مرکز وارد می شود، پس از ویزیت، مشاوره و ثبت دستور در دفترچه در زمان 5 تا 7 دقیقه داروی خود را دریافت و مرکز را ترک می کند. اما با مراجعه به داروخانه نگرانی از بابت دیدن دوست و آشنا و حتی شناخت متصدیان داروخانه از بیمار، تبعات نگران کننده ای برای آنها دارد.

وی می افزاید: ضعف دیگر این که پزشک به عنوان اصلی ترین اهرم درمان متوجه نمی شود که بیمار دارو را مصرف کرده یا نه. با توجه به این که در مراکز درمان در حضور پزشک و پرستار مصرف داروی بیمار رویت می شود و مقدار داروی تحلیلی ثبت و به وی داده می شود، پزشک کاملا در جریان چرخه مصرف دارو قرار گرفته است. اما در صورت واگذاری به داروخانه ها این اطمینان وجود ندارد که بیمار دارو را مصرف کرده یا به دیگری واگذار کرده و این چرخه درمان را به هم می ریزد و باعث می شود پزشک نتواند روال کار خود را آنطور که باید با تمامیت انجام دهد.

قهرمانی با اشاره به دلیل پیشنهاد این طرح که جلوگیری از نشت داروست، می گوید: همه ما می دانیم که نشت داروهای آگونیست در همه حلقه ها از تولید در کارخانه گرفته تا توزیع و حمل به دانشگاه علوم پزشکی به عنوان انبار دارو، مراکز درمان و حتی بیماری که دارو را از ما می گیرد و می برد با تصور این که مصرف دز کمتر جوابگوی درمانش است، امکان دارد اتفاق بیفتد. پس این که اتهام فقط روی اصلی ترین حلقه این چرخه که مراکز درمان هستند باشد، بی انصافی است و اگر هم لازم است در کنترل نشت فعالیت شود، باید روی هر 4 حلقه نشر تمرکز شود. نایب رئیس صنف درمانگاهان اعتیاد البرز می گوید: خواسته ما این است که دارو از حوزه مراکز درمان خارج نشود، پایش بیشتر و کیفیت بازرسی ها تقویت شود که اگر نشتی وجود دارد، به حداقل برسد و از بین برود تا ما بتوانیم سرویسی را که به بیماران می دادیم ادامه دهیم تا این افراد مجددا وارد چرخه اعتیاد نشوند.

  • توزیع دارو فقط از طریق داروخانه

مدیر امور داروی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی البرز با بیان این که طرح واگذاری توزیع داروهای آگونیست (داروهایی که برای درمان اعتیاد مصرف می شوند و به مخدرها شباهت دارند) به داروخانه ها، هنوز در حد دستورالعمل است، می گوید: مطمئنا این طرح با بررسی های لازم به صورت پایلوت اجرا می شود و پس از آن کل مراکز ام ام تی همه داروهای خود را از داروخانه تهیه می کنند. به گزارش خبرنگاران پریناز احمدی با اشاره به این که در همه دنیا روال قانونی توزیع دارو از طریق داروخانه ها انجام می شود، می گوید: در کشور ما نیز در قانون با صراحت این موضوع تعریف شده که توزیع دارو باید فقط توسط داروخانه انجام شود.

وی در مورد طرح واگذاری توزیع داروهای ترک اعتیاد به داروخانه ها می گوید: در هر طرحی که به اجرا درمی آید، ضعف و اشکالاتی وجود دارد، اما ما باید سیستم نظارتی خود را تا حدی قوی کنیم که نگذاریم سوءاستفاده ای شود. وی بیان می کند: اگر قرار باشد که این طرح هم اجرا شود، مطمئنا به صورت پایلوت اول اجرا می شود که نقاط ضعف آن مشخص شود و در صورت نیاز ضوابط خاصی مشخص شود. مدیر امور داروی البرز با تاکید بر این که راهکارهای مناسبی برای اجرای این طرح وجود دارد، می گوید: می توان همه داروخانه ها را موظف به این کار نکرد و فقط یک سری داروخانه هایی را که دارای شرایط لازم برای توزیع هستند و بتوانند شرایط مناسب را مهیا کنند برای توزیع داروهای مورد نظر مشخص کرد.

احمدی اضافه می کند: می توان در این داروخانه ها فضای جداگانه ای را برای مصرف در اختیار بیمار قرار داد و یا در یک قدم پیشرفته تر، دستگاه خاصی را در نظر بگیرند که وقتی از طریق دستگاه الکترونیکی کد ملی وارد می شود، این دستگاه داروی لازم را در اختیار صاحب کد ملی قرار دهد که در این صورت بیمار با دیگران ارتباط ندارد و شناخته نمی شود و نگرانی بابت این مسأله ندارد. وی با تاکید بر این که محل توزیع دارو فقط در داروخانه هاست و کاری که تاکنون در زمینه توزیع دارو در مراکز درمان انجام می شده دقیق و اصولی نبوده، می گوید: راه های متفاوتی وجود دارد و می توان با تدبیر برای اجرای بهتر و بدون اشکال آن اقدام کرد. احمدی می گوید: در این طرح مطمئنا اولین مساله که راحتی بیمار و منافع اوست، در نظر گرفته خواهد شد.

منبع: همشهری آنلاین
انتشار: بروزرسانی: 15 مهر 1398 شناسه مطلب: 161

به "طرحی که پای مبتلایان به اعتیاد را می لرزاند" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "طرحی که پای مبتلایان به اعتیاد را می لرزاند"

نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید